ประตูศรีสุดาวงศ์
เคยอ่านเรื่องราวเกี่ยวกับเรื่องไทย ๆ
พอได้ไปสะดุด
กับคำว่าประตูดิน
หรือที่สำนวนแต่ก่อนที่เรียกว่าพวก
“เจ้าชู้ประตูดิน”
เรื่องของเรื่องก็เพราะในสมัยก่อนพวก
คุณหลวงหรือพวกท่านพระยาไม่ว่าจะมาทางสายไหน
ก็มักจะนำลูกที่เป็นหญิงเข้าไปถวายตัวกับสมเด็จท่าน
ที่ข้างในวังหรือที่เรียกกันว่า
ฝ่ายใน
ที่นำธิดาเข้าไปถวายตัวเป็นนางข้าหลวงก็เพื่อเป็น
การฝึกอบรมในงานอันจะเป็นไปเพื่อเป็นเกียรติและเพื่อให้
ธิดาของตนได้วิชาความรู้ในการงานต่างที่เป็นไปในส่วน
ของที่เรียกกันว่า
สตรีชาววัง โดยว่าสตรีชาววังหรือนางข้า
หลวงนี้มักจะเก่งในเรื่องเย็บปักถักร้อย
หรือแม้แต่เรื่องอาหาร
การกินอันเป็นสิ่งสำคัญในอันจะแสดงว่าเป็นผู้ที่มีกริยาแล
มีวิชาความรู้ที่หาผู้ใดเปรียบมิได้
การนำธิดามาถวายตัวส่วนมากจะเป็นการถวายขาด
นั่นคือถวายให้เจ้านายท่านแล้วจักเรียกคืนไม่ได้และเมื่อเข้า
มาเป็นส่วนหนึ่งของฝ่ายในแล้วการจะพบปะพูดคุยกับผู้ชาย
ก็เลยทำได้ยากเพราะท่านห้ามมิให้ชายใดกร่ำกรายเข้าไปเป็นอัน
ขาดดังนั้นถ้าแม้ชายใดต้องตาต้องใจนางข้าหลวงคนไหนก็มัก
จะมาเมียง ๆ
มอง ๆ อยู่แถว ๆ ประตูแลต้องรู้เวลาให้ดีอีกด้วย
แต่ก็นั่นแหละการเข้าออกของนางข้าหลวงก็ไม่แน่ก็เลยต้อง
หาเวลามาเฝ้ากันล่ะถ้าจำไม่ผิดก็น่าจะแถว
ๆ ประตูศรีสุดาวงศ์
ก็เลยกลายเป็นสำนวนที่เรียกว่า
“เจ้าชู้ประตูดิน”นั่นแหละ
